LIFE

GALLERY

ARITCLES

DOCUMENTS

FAMILY

main page press articles



- sorry, this article is available only in polish version -


Dr Maria D瑿owska, Wroclaw, 6.05.1993
Ku pami璚i Jana Weso這wskiego


W dniu 6 kwietnia br. odby這 sie uroczyste Seminarium Instytutu Fizyki Do鈍iadczalnej, w zwi您ku z nadaniem sali nr 320, w tym instytucie, imienia Jana Weso這wskiego. W seminarium opr鏂z pracownik闚 Instytut闚 Fizyki Do鈍iadczalnej, Fizyki Teoretycznej i Nauk Geologicznych wzi窸a udzia pani prof. Cecylia Wesolowska i uczniowie Profesora licznie przybyli tak瞠 spoza Wroc豉wia. Obecni byli tak瞠 przedstawiciele prasy, radia i telewizji, czego efektem by造: notatka w Gazecie Robotniczej s 7 IV br., wywiad z dr Maria Debowska i prof. Marianem Szuszkniewiczem nadany w radiu oraz relacja w programie "Echa miasta" nadawanym przez Telewizje Echo.

Jan Weso這wski, profesor Uniwersytetu Wroc豉wskiego, znakomity uczony wielce zas逝穎ny dla fizyki polskiej, 篡 w latach 1902-1982.

Urodzi si w Zerebkach na Wo造niu. Gimnazjum uko鎍zy w Krzemie鎍u i w roku 1925 rozpocz掖 studia fizyki na Uniwersytecie Jagiello雟kim. W 1931 r rozpocz掖 prace w Zak豉dzie Fizyki UJ, z kt鏎ym by zwi您any do jesieni 1948 r. Prowadzi tam badania z dziedziny fizyki cz御teczkowej, do kt鏎ej wni鏀 trwa造 wk豉d przeprowadzaj帷 po raz pierwszy w 鈍iecie systematyczne pomiary temperaturowej zale積o軼i wsp馧czynnika lepko軼i, g瘰to軼i i polaryzacji elektrycznej cielnego selenu. Stopie doktora filozofii w zakresie fizyki uzyska w 1942 r. Na podstawie rozprawy "Uber die dielektrische Polarisation des flussigen Selens".

W roku akademickim 37/38 odbywa sta w laboratoire de Chime Physique u 鈍iatowej s豉wy fizyka, profesora Sorbony, Pierre Auger. Wsp馧pracuj帷 z P. Auger podejmuje pionierskie w Polsce badania promieniowania kosmicznego w kopalni soli w Wieliczce. W czasie okupacji prowadzi wyk豉dy i zaj璚ia laboratoryjne dla student闚 Wydzia逝 Rolnego i Filozoficznego, tajnego w闚czas Uniwersytetu Jagiello雟kiego. Jest wymieniony w ksi捫ce "Ne cedat Academia" (Wydawnictwo Literackie, Krak闚, 1975) po鈍ieconej dziejom tajnego nauczania w Uniwersytecie Jagiello雟kim w latach 1939-1945.

Z uniwersytetem Wroc豉wskim by zwi您any od 1948 r. do ko鎍a 篡cia. W 1955 r. uzyskuje stopie docenta, a w 1964 r. zostaje mianowany profesorem zwyczajnym. We Wroc豉wiu kontynuowa najpierw badania promieniowania kosmicznego, zajmuj帷 si jednocze郾ie zagadnieniami detekcji promieniowania j康rowego, zastosowaniem izotop闚 promieniotw鏎czych i ska瞠niami radioaktywnymi 鈔odowiska. Dla potrzeb przemys逝 skonstruowa specjalny licznik Geigera-Mullera do detekcji izotopu 40K, wyst瘼uj帷ego w szlamach produkcyjnych i 軼iekach. Charakteryzowa豉 go ogromna inicjatywa tw鏎cza, szerokie zainteresowania, zdolno軼i organizacyjne i wielka pracowito嗆. Z ogromnym zami這waniem i oddaniem prowadzi zaj璚ia dydaktyczne. Skupi wok馧 siebie du瘸 grup pracownik闚 i student闚, dla kt鏎ych organizowa specjalistyczne seminaria, prelekcje i dyskusje. Bra czynny udzia w pracach Polskiego Towarzystwa Fizycznego.

W latach 1955-1963 by ponadto zwi您any z Wy窺za Szko陰 Pedagogiczna w Opolu, kt鏎a wsp馧organizowa i kt鏎ej Katedra Fizyki kierowa w tych latach. Zainicjowa tam badania elektroluminescencji kontynuowane do dzisiaj. Za這篡 tak瞠 stacje ci庵造ch systematycznych pomiar闚 ska瞠 promieniotw鏎czych otoczenia, kt鏎a dzia豉豉 do 1988 r. Po przywr鏂eniu w 1957 r. fizyki j康rowej i elektroniki do programu studi闚, organizowa od podstaw wsp鏊nie ze swym uczniem i przyjacielem – 闚czesnym mgr. Bronislawem Rozenfeldem pracownie dydaktyczne Uniwersytetu Wroc豉wskiego: j康rowa i elektroniczna. W 1957 roku razem z prof. S. Guminskim i aktorem Z. Nowosadem za這篡 Klub Inteligencji katolickiej we Wroc豉wiu. W II-giej po這wie lat pi耩dziesi徠ych wprowadzi w Uniwersytecie Wroc豉wskim i Wy窺zej Szkole Pedagogicznej w Opolu nowa metod badawcza zwi您an z zastosowaniem anihilacji pozyton闚 do badania struktury elektronowej cia sta造ch i cieczy. Metoda ta popularna obecnie w 鈍iecie jest teraz poza Wroc豉wiem i Opolem stosowana przez o鈔odki naukowe w takich miastach w Polsce jak Cz瘰tochowa, Katowice, Krak闚 i Lublin. W roku 1996 wyst徙i z inicjatywa zorganizowania pierwszego Seminarium Anihilacji Pozyton闚, w kt鏎ym udzia wzi瘭i pracownicy naukowi i studenci. W seminariach organizowanych potem ju regularnie, wzi瘭i udzia najlepsi fizycy w 鈍iecie zajmuj帷y si anihilacja pozyton闚. W tym roku odb璠zie si jubileuszowe ju 25 seminarium. W latach 1966-1969 kierowa Katedra Fizyki J康rowej, a nast瘼nie w latach 1969-1972 Zak豉dem Zastosowa Fizyki J康rowej Instytutu Fizyki Do鈍iadczalnej.

Na emerytur przeszed w roku 1972 prowadz帷 d逝go jeszcze zaj璚ia dydaktyczne i wsp馧uczestnicz帷 w badaniach naukowych. Zmar 19.III.1982 r. Pami皻amy Go jako 鈍ietnego fizyka, m康rego, prawego i bardzo skromnego cz這wieka. Zalety umys逝 i charakteru Profesora Jana Weso這wskiego sprawiaj, ze cz瘰to wracamy pami璚i do Jego Osoby. Jemu po鈍iecone by這 20 seminarium Anihilacji Pozyton闚. Mamy tak瞠 we Wroc豉wiu ulice Jego imienia.

(c) 2007 Grzegorz Pasternak